Cruquiusschool aardgasvrij dankzij PVT-panelen

De meer dan 100 jaar oude Cruquiusschool in Haarlem is gerenoveerd naar een moderne aardgasvrije school met binnenklimaat Frisse Scholen klasse B. Warmte en elektriciteit worden opgewekt door middel van PVT-panelen. Deze oplossing zorgt gedurende het hele jaar voor een comfortabele leeromgeving. Het gebruik van PVT-panelen is relatief nieuw. Voor Jan Aalberts, directeur bedrijfsvoering / plaatsvervangend bestuurder van Stichting Spaarnesant, was de Cruquiusschool een mooie gelegenheid om met deze oplossing ervaring op te doen. "Dit is een concept met veel voordelen. Er zijn geen bodembronnen nodig, en de warmtepompen (water-water) kunnen in de school worden geplaatst. Ze veroorzaken dus geen geluidsoverlast. Voor ons is dit een mooie testcase, waarvan de ervaringen worden gebruikt voor toekomstige situaties."

Dramatisch slecht gebouw

De Cruquiusschool is een nieuwe school, die in 2016 is gestart met één groep leerlingen. Jaarlijks komt daar een groep bij en in 2023/2024 zal de school volledig in gebruik zijn voor de groepen 1 - 8. De school is gevestigd in een historisch pand, dat vele jaren als noodonderkomen heeft gediend voor de Bos en Vaartschool, ook een school van Spaarnesant. Het gebouw bestond uit 7 klaslokalen en een gymzaal. Vanwege de dramatisch slechte staat van het pand was aan een renovatie niet te ontkomen. "Het gebouw was compleet op. De kozijnen waren verrot, aan de buitenzijde liepen er brandtrappen langs het gebouw en het had een energielabel G. Het was bouwkundig en technisch een heel slecht gebouw."

Spaarnesant heeft ook het alternatief van vervangende nieuwbouw onderzocht. Maar de nadelen daarvan wogen niet op tegen de voordelen van het renoveren van de Cruquiusschool. Vooral de plek van het gebouw in de wijk speelde daarbij een rol. "Deze school staat op een heel aantrekkelijke locatie, midden in de wijk. Vervangende nieuwbouw zou wel een stuk groter worden, maar die zou een flink stuk verderop in de wijk komen te staan. Wij vinden dat er op de huidige plek in de wijk echt behoefte is aan een school, daarom hebben we voor renovatie gekozen. Het is bovendien een prachtig gebouw met cultuurhistorische waarde."

Keuze voor aardgasvrij op het laatste moment

De beslissing om de school aardgasvrij te maken werd pas genomen tijdens de uitwerking van de renovatieplannen. Mede ingegeven door het kabinetsbesluit om met de gaswinning in Groningen te stoppen ging een nieuw college van B & W, dat ook een voorstander is voor aardgasvrij, akkoord met een aardgasvrij concept. Vervolgens werd een aantal scenario's onderzocht. De keuze viel uiteindelijk op PVT-panelen en warmtepompen. Beleidsmedewerker Ton van Hooijdonk van Spaarnesant benadrukt, dat met name de compacte vorm van het gebouw aardgasvrij mogelijk maakte. "Na isolatie is het energieverlies in dit gebouw bijna nul. Daarom konden we voor een oplossing met lage temperatuur verwarming gaan. Er is gekozen voor de duurste van de verschillende scenario's. Maar we hebben hiervoor gekozen omdat de warmtepompen dan niet op het dak hoeven te staan, maar in het gebouw konden worden geplaatst. Ze veroorzaken dus geen geluidsoverlast voor de buurt. Dat is belangrijk, want de huizen staan vlakbij het schoolgebouw."

Bekostiging

De eigenlijke renovatie van de Cruquiusschool heeft 3,5 miljoen euro gekost. Dat is inclusief het van binnenuit renoveren van de muren en het dak, het plaatsen van HR++ glas en het vervangen van de vloeren. De verduurzaming, inclusief de installaties voor het aardgasvrij verwarmen en koelen van het gebouw, kost 4,5 ton. De gemeente heeft de renovatie betaald en Stichting Spaarnesant heeft de kosten van het verduurzamen op zich genomen en een eigen bijdrage in de renovatie van 3 ton gedaan. Onlangs werd bekend dat daarvoor nog een rijkssubsidie (SDE) is verleend van een ton. Jan Aalberts: "Wij hadden kunnen kiezen voor een goedkopere aardgasvrije oplossing, maar dit vinden wij voor deze school de beste oplossing. Het kost ons wel 3,5 ton, maar dat hebben we ervoor over. We verwachten dat bedrag in 10 - 15 jaar in de exploitatie terug te verdienen." Door de plaatsing van extra zonnepanelen is het gebouw nu energieneutraal.


De Cruquiusschool is de vierde school van Stichting Spaarnesant die aardgasvrij wordt. De stichting heeft dus al de nodige ervaring met terugverdientijden van dergelijke installaties. Jan Aalberts kan zich niet vinden in geluiden die her en der in het land te horen zijn over tegenvallende terugverdientijden, zelfs niet als er WKO-installaties met bodembronnen zijn toegepast. "Wij horen ook dat je met zo'n installatie alles wat je bespaart op energie weer kwijt bent aan het onderhoud van die installaties. Het is inderdaad zo dat de onderhouds- en vervangingskosten hoger zijn dan met een gasinstallatie. Maar als je daar de volledige besparing op energie aan kwijt bent doe je toch iets verkeerd. Want het is wel degelijk zo, dat zo'n installatie ruimschoots opweegt tegen de besparing. Wij verwachten dat dit met de PVT-installaties ook het geval zal zijn."


Deze praktijkervaring is opgesteld vanuit het innovatieprogramma ‘Aardgasvrije en Frisse Scholen’. Dit programma is bedoeld om ervaringen met aardgasvrije en frisse basisscholen te verzamelen en te delen. Zie ook: www.aardgasvrijescholen.nl

Body Tabs
Type gebouw

PO

Aantal meters BVO

1184

Oorspronkelijk bouwjaar

1912

Aantal leerlingen dat van de verduurzaming profiteert

200 - 250

Jaar van de verduurzaming

2019 - 2020

Actief betrokken

Schoolbestuur
Locatiedirecteur
Facilitair management

Type maatregelen

Isoleren
Energie opwekken
Ventileren
Verwarmen
Koelen

Ons team staat klaar voor uw vragen

Heeft u een vraag naar aanleiding van een van de praktijkervaringen of heeft u niet gevonden wat u zocht? Neem dan gerust contact met ons op.

Contact opnemen